به گزارش پایگاه خبری تحلیلی “سیرجان خبر”،سيرجان در مغرب کرمان واقع شده ، از يک سو به خاک فارس ارتباط دارد، سيرجان در قديم شهري بزرگ بوده و شهريجان نام داشته و نظر به موقع جغرافيايي در بعضي مواقع مرکزيت داشته، بتدريج رو به ويراني نهاده ، ميرزا سعيد کلانتر قريه جديدي آباد کرد ،کم کم توسعه يافت و به سعيد آباد معروف شد. امروز مرکز سيرجان است ، و چون اين شهر برسر راه فارس و بندرعباس قرار گرفته موقعيت خاصي دارد و محصولاتش گندم ،جو،پسته،بادام و خربزه ي آن معروف هستند.در بعضي کتب قديمي نوشته اند، که خرماي زيادي از آنجا به عمل مي آمده است. اما امروزه اثري از خرما در اين منطقه نيست

قديمي ترين سندي كه از سيرجان به دست رسيده ، نوشته ابن اثير است كه مي نويسد : « گشتاسب كه يكي از پادشاهان قديم ايران بود و دين سليمان را داشت ، دين زرتشت را پذيرفت و در كوهستاني كه تمبور نام داشت ، جاي گرفت و در حالت تقيه به عبادت مشغول شد
استاد دكتر باستاني پاريزي عقيده دارد كه اين كوه همان است كه در شرق سيرجان و حدود چهار گنبد قرار دارد

بنا به نوشته بعضي از كتب تاريخي ، قدمت سيرجان را به دوره بلاش از پادشاهان اشكاني مي دانند . مؤيد محسني مقاله اي درباره بناي شهر سيرجان نوشته است
نام آن سيرگان بوده و از آثار و بناهاي خسرو ابن موسي ابن هرمز ، نهمين پادشاه اشكاني است ، كه تقريباً دويست سال پيش از زمان اردشير بابكان سر سلسله ساسانيان و باني كرمان بوده و در استيلا اعراب او را معرب كرده و سيرجانش ناميدند

ژان گوره در كتاب خواجه تاجدار ، شرحي از سيرجان مي نويسد و مشخص مي كند كه سيرجان قبل از اشكانيان آباد بوده و توضيح مي دهد : ‌سيرجان قديم ، به قول مورخين قديم از جمله سيسرون و كتزياس طبيب و مورخ معروف كه در دوره هخامنشيان مي زيسته اند ،داراي ده محله بوده و در هر يك از محلات آن شهر ، يك دسته از مردم زندگي مي كرده اند
اما آنچه مسلم است شهر سيرجان قبل از اشكانيان نيز آباد بوده و آن طور كه در تاريخ كرمان نوشته احمد علي خان وزيري آمده ‌اسكندر در مراجعت از هندوستان ، از روي قلعه سنگ كه محل قديم سيرجان است ، عبور نموده و از طريق بوانات به پاسارگاد رفته است

مؤسسه جغرافيايي و كارتوگرافي سحاب كه نقشه خط سير لشكر كشي اسكندر را ترسيم و چاپ نموده ، مسير حركت اسكندر را از هندوستان از روي ” قلعه سنگ “ سيرجان مشخص كرده و فاصله سيرجان تا پرسپوليس را 324 كيلومتر نوشته ، اسكندر از پرسپوليس به پاسارگاد و از آنجا از طريق دربند نارس به شوش و از شوش به بابل رفته و در آنجا درگذشته است . سيرجان تا زمان سامانيان مركز ايالت كرمان بوده و در نيمه دوم قرن چهارم مركز ايالت از سيرجان به كرمان منتقل شد تا به سامانيان كه در خراسان بودند ، نزديكتر باشداين شهر در زمان ساسانيان ” سيرگان “ ناميده مي شد. وجه تسميه آن به ”سيرگان“به اين جهت است كه داراي قناتهاي زيادي است كه در زمانهاي پيش آباد شده و از حيث كان و كاريز تمام بوده است
سيرجان از جهت اينکه مرکز تقاطع راههاي بين کرمان، فارس، بندرعباس، يزدو اصفهان بوده و کالاهايي که از بنادر جنوب ايران و بخصوص بندرعباس وارد مي شده،از طريق سيرجان به داخل کشور حمل مي گرديده ، و بر اساس موقعيت مهم تجاري، و هم بخاطر زمين حاصلخيزو حفر قنوات متعدد، داراي محصولات فراواني، بخصوص گندم ،پنبه،و انواع ميوه ها بوده و جمعيت زيادي داشته و بسياري از مورخين آن را در رديف شهرهاي بزرگ شمرده و حتي از شيراز بهتر و زيباتر دانسته اند

سيرجان يكي از شهرهاي قديمي و مهم ايران بوده كه هنوز آثار خرابه هاي آن در قسمت شرقي شهر كنوني به نام ”‌ قلعه سنگ “باقي و به طوري كه در تواريخ ثبت شده است ، در زمان اشكانيان مركز كرمان بوده است . اين شهر قديم در محل ” قلعه سنگ “ ، كه در فاصله 9 كيلومتري شهر فعلي سيرجان است ، قرار داشته و تا سال 796 هجري قمري آباد بوده و در اين تاريخ به وسيله ” ايدكو “ ، سردار تيمور كه دو سال شهر را درمحاصره داشته ، نابود و با خاك يكسان مي شود

اماکن دیدنی ومذهبی

باتلاق نمک (کفه نمک)

باتلاق نمك سيرجان هم اكنون به صورت انبار عظيمي از نمك محلول در آمده كه سرتا سر حوضه دشت سيرجان رابه طور غيرمستقيم چه در حالت ي كه درياچه نمك پر آب باشد و چه در حالت خشك وكويري انباشته از نمك را تحت تاثيرخود در آورده است. باتلاق نمك هم اكنون درحال خشك شدن است هر چند كه در مواقع باراني ممكن است پر آب باشد. سطح باتلاق نمك به صورت نواري شمال غربي، غرب تا جنوب غربي دشت سيرجان را در بر ميگيرد و دنباله آن به صورت منقطع و ضعيف تا دشت شهر بابك ادامه دارد.

kavir namak

امام زاده علی(ع)

در کيلو متر 15 سيرجان بين راه سيرجان و قلعه ي سنگ بقعه ي علي بن محمد بن ابراهيم بن موسي بن جعفر(ع) واقع است که علاوه بر شرافت و امامزادگي در تقوي و علم و فضيلت نيز ممتاز بوده است وي دز سال 201 هجري قمري مقارن هجرت امام رضا(ع) از طريق اهواز و فارس به قصد ديدار آن حضرت به اين سامان آيد و مردمازحضورشکسبفيضمينمايندتااينکهپسازشهادتامامرضا(ع) به دست عمال بني عباس به فيض شهادت نايل مي شود. تا سال1253 قمري که توسط يکي از خوانين راه سيل تغيير داده شد اين حرم شريف به علت قرار داشتن در مسير رودخانه دست خوش آسيب قرار مي گرفت و از آن به بعد خوشبختانه از اين گونه صدمات مصون مانده است در سال 1255 قمري در زمان سلطنت محمد شاه قاجار حيدر قلي خان که باعث تغيير مسير رودخانه گشته بود با هزينه ي شخصي حرم و بقعه و گنبد مستحکمي بنا نمود و با نقوش و خطوط زيبا و اشعاري درباره ي آن بزرگوار ديوارها و سقوف را زينت داد. جعبه ي خاتمي که قبر امامزاده را در خود جاي داده ارزِش هنري والايي دارد و قدمت آن به چندين قرن قبل مي رسد.

emamzadeh

شاه فیروز

شاه فيروز، يکي از بناهاي تاريخي سيرجان است که شامل يک ساختمان چهار طاقي آجري با هشت ستون ،وسقفي گنبدي است که بر روي اين ستونها زده شده. اين بنا بر بالاي تپه اي در دوازده کيلو متري جنوب شرقي سيرجان و در کنار جاده ي سيرجان -بافت، در سه کيلو متري شرق امامزاده علي و قلعه سنگ قرار دارد.
آجرهاي اين بنا به شکل مربع مي باشند و مردم اين نواحي نقل مي کنند که در ساختمان آن از شير شتر استفاده شده تا بنا محکم ساخته شود و پا بر جا بماند.
در اطراف آن، و در تمام سطح تپه اي که بنا بر روي آن ساخته شده ،قسمتهاي شکسته و باقيمانده ي ظروف سفالي به چشم مي خورد و وجود تمدني عظيم را در اين نواحي نشان مي دهد. چهار ستون از اين ساختمان خراب شده و فرو ريخته ،اما سقف آن هنوز بر روي چهار ستون مستحکم ديگر باقيمانده است.
آنطور که مردم سيرجان ميگويند،اين مقبره متعلق به ابوکاليجار پسر عضد الدوله ديلمي است که بر اثر خوردن گوشت آهو دل درد گرفته و در همين محل درگذشته و او را برفراز اين تپه دفن کرده اند
آقاي دکتر باستاني پاريزي در کتاب از سير تا پياز مي نويسد
« يک روايت ديگر در مورد شاه فيروز داريم و آن اين است که يکي از پادشاهان ديلمي در اين حوالي ، در اثر خوردن گوشت آهو دل درد شد و سپس درگذشت
که ملک با کاليجار حاکم کرمان ، وقتي در شکارگاه نزديک همين محل آهويي شکار کرد و گوشت آنرا زياد خورد بيمار شد و در همانجا درگذشت
يک ضرب المثل قديمي هم در مورد شاه فيروز در سيرجان هست که محتواي آن تائيد کننده نظر کساني است که آنرا آتشکده دانسته اند و آن اين است که اگر بخواهند بي خاصيتي شخصي را عنوان کنند. مي گويند :«فلاني مثل شاه فيروز است ، نه کور مي کند نه شفا مي دهد

Minolta DSC

امام زاده حسنین

در روستاي حسين آباد رضوي سه کيلو متري جنوب غربي قلعه سنگ دو بقعه به نام امامزاده حسنين(ع) وجود دارد اين امامزادگان شجره اي ندارند در مورد آنها نوشته اند شخص معتمد و مومني به نام حاج زين العابدين شبهاي متوالي در خواب مي بيند که پارچه اي سبز از آسمان در مکاني که الان حرم قرار دارد بر زمين مي افتد «1290ه ق» پس از بازگو نمودن خواب ، به کمک معتمدين و مومنين اقدامات اوليه جهت خاکبرداري و پيدا نمودن آثاري که دال بر وجود امامزاده اي باشد صورت مي گيرد و طولي نمي کشد که آثار و بقاياي ساختمان و دو قبر که بيانگر وجود زيارتگاهي با همين نام فعلي در اين مکان بوده است نمايان مي گردد.

امام زاده محمد

در 22 کيلو متري سيرجان در مسير سيرجان به زيدآباد بقعه ي امامزاده محمد از نوادگان موسي بن جعفر(ع) واقع است اين امام زاده نيز در سالهاي اخير از طريق کمکهاي مردمي بازسازي و وسعت يافته است.

باغ سنگی

اين باغ از شاهکارهاي تاريخ است در نزديکي دهستان بلورد واقع در روستاي مياندوآب و در فاصله 45 کيلومتري جنوب شرقي سيرجان و به دست فردي ناشنوا به نام درويش خان گنگ ( اسفنديارپور) که به کشاورزي اشتغال داشته حدود 30 سال پيش ساخته شده است.
اين در حقيقت يادگار گلستاني است که وي روزگاري از دست داده و به خيال خودش بوستاني از سنگ و چوب را به اين منظور ساخته باين انديشه که ديگر ظالم باغ سنگي را نمي گيرد و با چنين اميدي عمرخود را گذارنده است. زندگي او عجيب و کارهايش حيرت آور است و چه زيبا با زبان بي زباني شکايت درون خود را متجلي ساخته است. به نشانه تاثرات روحي در بلندترين نقطه چنار باغش فانوس دستي مي آويخته و مردمي را که به ديدارش مي آمده اند به دور درخت طواف مي داده و با اشاره تقدس درخت را مي نمايانده و همزمان درخت خشک شده را با آويختن هر چه در دسترس داشته مي آراسته البته با چوب و سنگ و فلز و پارچه کهنه و قنديل و شاخ و سيم و پوست گوسفندان درويش خان هنوز زنده است و روزگار پيري را سپري مي کند.

bagh sangi

یخدان‌های دوقلوی سیرجان

yakhdanhaye 2gholo

بادگیرچپقی

امام زاده احمد

موزه سیرجان

آرامگاه میرزبیر

بازار سیرجان

کاروانسراهای سیرجان

خانه حاج رشید

عمارت صدر زاده

عمارت سعید نیا

یخدان حاج رشید

عمارت شوکت

دیدنی‌های طبیعی و تاریخی دیگر

راسته بازار

منطقه زیباو خوش آب و هوای پاریز

منطقه حفاظت شده سیاه کوه

سرو کهنسال امامزاده احمد

طبیعت زیبای بلورد

کفه نمک واقع در خیر اباد

هتل‌ها و مراکز اقامتی

هتل سروش

هتل فدک

هتل کهکشان

هتل سیرجان

هتل قائم

کوه‌های سیرجان

کوه لاشکار یا دکل، کوه سیاهکوه، کوه خواجویی، کوه چشمه قافل، کوه مغولی، کوه سیاهکوه خیرآباد، کوه باغچوبی، کوه منسار، کوه کلاهی، کوه زرد، کوه خاکی، کوه خاکستری، کوه دره گرا، کوه مگسی، کوه ریزآب، کوه یال خری، کوه کمربست، کوه پوته‌ای، کوه شاه خیرالله، کوه امیرالمومنین، کوه قله ماری، کوه تنبور، کوه یال سبز، کوه خدانزدیک، کوه لانه زنبوری، کوه کویز، کوه چاه پت، کوه چک آب، کوه باغ حسن، کوه تونل

لهجه

گویش مردم سیرجان اکثرا به لهجه فارسی گویش دارند

 ره‌آورد

سیرجان به موازات شهرهای کرمان و رفسنجان یکی از مراکز اصلی تولید پسته کشور بوده که به لحاظ افزایش سطح زیر کشت در چند سال اخیر و به ثمردهی رسیدن باغات جوان از عمده ترین تولیده کننده گان خواهد شد. به نظر می‌رسد پسته(که سوم ترکندشون) سیرجان به به لحاظ شرایط اقلیمی از نظر کاهش آلودگی به آفلاتوکسین در وضعیت بسیار بهتری قرار دارد که این از مزایای پسته این شهرستان به شمار می‌آید. منطقه ویژه اقتصادی سیرجان به عنوان اولین منطقه ویژه اقتصادی کشور نقش موثری در توسعه این مناطق در کشور داشته‌است.

بین شهری

حمل و نقل سیرجان از طریق فرودگاه سیرجان و نیز راه آهن سیرجان از طریق قطارانجام می‌شود. اتوبوس‌ها هم در این شهر کار جابجایی بین شهری مسافران را انجام می‌دهند. علاوه بر این کار مطالعاتی جهت راه اندازی خط اهن سیرجان به بافت آغاز شده. با راه اندازی این خط شهر سیرجان از موقعیت سوق الجهشی و ژئو پلوتیکی خاصی برخوردار خواهد شد

تعدادی از میادین و معابر مهم شهر

میدان امام خمینی

پل روگذر دفاع مقدس

زیرگذر شیخ فضل الله نوری

بلوار سردار جنگل

میدان بزرگ امام علی (ع)

خیابان آیت الله سعیدی

بلوار دکتر صادقی

بلوار سید جمال الدین اسدآبادی

میدان آزادی

میدان نیروی دریایی

فاصله تا سایر شهرها به کیلومتر

فاصله تا تهران: ۹۶۰کیلومتر

فاصله تا کرمان: ۱۷۵کیلومتر

فاصله تا شیراز: ۳۸۰کیلومتر

فاصله تا بندرعباس: ۳۰۰کیلومتر

فاصله تا بافت: ۹۵کیلومتر

فاصله تا شهربابک: ۱۰۵کیلومتر

فاصله تا بردسیر: ۱۱۸کیلومتر